ÖL! YANLIŞ ANLADINIZ, ÖL İSVEÇCE’DE BİRA DEMEK!

Biranın şarap kadar hatrı yok; şarap içmek, şarap tatmak, şaraptan anlamak önemliyken, bira için de aynılarının yapılabileceği fikri tutmuyor Türkiye’de. Bunu bira kültürüne uzak olmamıza bağlıyorum. İsveç fazlaca bira tüketilen bir yer olmakla birlikte, dünyanın heryerinden çeşit çeşit biraları makul fiyata bulabileceğiniz bir ülke. Bira tadımı ve bira yapımı konusunda kulüpler ya da toplanmalar bulabilirsiniz, içki dükkanlarında yüzlerce bira çeşidini keşfedebilirsiniz ve en önemlisi bar ve publarda geniş bir yelpazeyle karşılaşırsınız. Kısacası biranın keyfi İsveç’te iyidir, bu sebeple bira için ayrı bir başlık atmasam olmazdı. Pekala benim bira içmeyi sevmemle de alakası var bu ilgi ve sevginin. Çulsuz zamanlarımda bile Tripel Karmeliet, Leffe, Kilkenny filan peşinde koşan bir insan olarak ben iflah olmam da oldurtmam da!

Aşağıdaki listede bu zamana kadar denediğim biraları anlatıyorum. Tabii ki hepsi İsveçli. Sizin için ince araştırmaya girip, içki dükkanında satılan fiyatlarını bulup tek tek ekledim. Dağınık bir liste ama İsveç’e gelmeden İsveç biraları hakkında fikir edinmek için bence iyidir.

Big Bang’ten almak gerekirse konuyu…

Birayla ilgili hiç fikriniz yoksa bile anlayabileceğiniz türden bir yazı bu, teknik kelimelere girmeye gerek görmedim. Ama kabaca anlatmak gerekirse, İsveç’te bira üç kategoride adlandırılıyor: Lättöl%2,25’in altında alkol içeren biralardır ve bunlar süpermarketlerde bulunabilinir. Starköl, alkol derecesi %3.50 üzeri olanlardır ve bunlar sadece Systembolaget adı verilen alkol dükkanlarında bulunur. Alkol seviyesi bu ikisinin arasında olan Folköl vardır bir de. Ljus yazarsa hafif ya da açık renk bira anlamındadır, stark diyorsa sert biradır ama rengi açık olabilir. Mellan da orta sertlikteki biralardır, çoğu lager mellandır. Pale lager, pilsner, ale, pale ale, weissbier, porter, stout ayrımlarını bilmiyorsanız sorun yok, ben zaten genelde lager olanlardan örnek vereceğim size.

İsveç’te ekolojik ürünlere olan ilgi bira için de geçerli. Ekolojik biralar eğer çok pahalı değilse her kesim tarafından tercih ediliyorlar. Son dönemlerde küçük bira fabrikalarına da ilgi artmış, İsveçliler küçük ve yerel fabrikalardan gelen “craft” dediğimiz biraları içmeyi seviyorlar. Yani uluslararası büyük bira markaları dışında, kendi markalarını da tüketiyorlar. Bir senedir barda çalıştığım için öğrencilerin genelde şişe olarak satılanlardan en çok Carlsberg, Budweiser (İsveç’te herkes Budvar der), Samuel Adams ve Karhu içtiğini gördüm. Fıçı biralarında ise Tuborg, Heineken, Maredsous, Åbro, London Pride gidiyor. Lund’daki bir Türk pubında Efes satıyorlar 500ml.’lik orada İsveçliler dahil herkes onu içiyor, ucuz çünkü. 

Seç, beğen, al, Viking gemisinin malları bunlar!

Arboga Ekologisk: %4,7 oranında alkollü, ekolojik, hafif ve acımtırak bir bira. Mandalina, bal ve baharat tatları hissediliyor, tatlılık seviyesi  düşük. Domuz, ördek ve balık yanında iyi gidiyor. 500 ml’lik şişesinin fiyatı 11.90 SEK yani kalitesi için gayet uygun fiyatlı bir bira.

Arton56: Karamel, armut ve limon özüyle buz gibi içildiğinde keyif alınması garanti bu bira %5,2 alkol oranına sahip olsa da yoğunluğu fazla olmadığından içimi kolay. Atıştırmalık bir şeylerle ya da domuz ve tavuk yemekleriyle uyumlu. 330 ml’lik şişesi 10.40 SEK; belki her zaman değil ama arada sırada buzdolabına atılacak cinsten bir bira.

Carnegie Porter: Stout siyah bira ve %5,5 alkollü. Şişe dizaynını çok severim, bayağı cool bir biradır. Yoğunluğu, acılığı ve tatlılığı diğer biralara göre oldukça fazladır, bunları kahve, şeker ve çikolatalı harmanından alıyor. Tek başına ya da peynir ve dana et çeşitleriyle iyi gidiyor. Ben antipasti tabağıyla deneyip sevmiştim ama yine de tek başına içmeyi tercih ederim. 330ml’lik şişesi 14,90 SEK, biraz pahalı yani.

Falcon Pilsener: Klasik hafif bira tadını seviyorsanız ve Carlsberg gibi tatlardan sıkıldıysanız deneyebileceğiniz bir bira. Ekmek, baharat, limon ve bal notaları var, yoğunluğu yüksek, acılığı dengeli, tatlılık oranı düşük, 4,8%’lik alkol oranı var. Açık büfe tipi yemekler, ördek ve balıkla iyi gider. Falcon’ın başka çeşit bir çok birası daha var. Bunun fiyatı 12,90 SEK, bana göre çok özel bir bira olmadığından gidip bu parayı vermem. Ama kutu satılanlan ucuzlarından alınabilinir.

Femmekommatvåan: Alkol oranı %5,2 olduğundan, biranın adı beşnoktaiki. Çok yaratıcı değil mi? Kutusunu çok severim, krallığa gönderme yapan bir dizayn, iki tane de samura benzeyen hayvan var el ele tutuşan birinin kafasında soytarı kukuletası var. Acılığı normal, günlük bira. 10.40 SEK fiyatıyla da yine bolca alınabilen biralardan. Kırmızı et, ördek ve sebzelerle iyi gidiyor.

Green Eko Lager: Nerede okul sonrası parkta içmeye gitmiş kız grubu, orada şişelerce Green Eko. Tombik ve neşeli şişesi, 4,8%’lik hafif alkol oranı ve düşük yoğunluyla keyifle içilen bir bira. Sebze, domuz, balık ve atıştırmalıklarla iyi gidiyor. 500 ml’liği 11.90 SEK olduğundan öğrencinin dostu aynı zamanda.

Kopparbergs Super X-Strong: Benim parti birası felsefeme uygundur; %10 oranında alkolü var ve 500ml’si 17.90 SEK.  (Hatta nokta) Daha fazla anlatmam gerekmiyor, bundan 3 tane alın gidin partide takılın işte. Yoğunluğu ve acılığı biraz yüksek ve iyi bir tatlılığı var. Aromatik ve meyve özlü olduğundan ağızda bıraktığı tat hoş. Ördek, domuz, tavukla gider. Bence cipsle gidiyor. En güzel onla gidiyor!

Mariestad: %4,2’lik bu hafif biranın 330ml’lik şişesi 12.90 SEK. Bence tadı gayet iyi, kayısı, ekmek ve bal özleri birbirini çok iyi tamamlamış. Acılığı ve yoğunluğu az, tatlılık oranı da. Et, ördek, domuz, tavuk, hepsiyle iyi gidiyor.

Mohawk Extra IPA: Bundan bir kere aldığımda ortamın efendisi olmuştum. (like a boss) Şişesinde totosu kalkık rockçı havası var. Bono bundan kesin içer, gözlüğüyle filan tam olur. Acılığı ve yoğunluğu fazla olmasına rağmen içindeki portakal marmeladı, çavdar ve esmer şeker özleri harika bir denge kuruyor. Tek başına ya da kuzu ve dana ile gidiyor. Mangala yakışır. Alkol oranı %7,5 ve 500ml.’lik şişesi 35.90 SEK. Pahalı kardeşim, bize gelmez. Gelir de bayramdan bayrama gelir.

Nils Oscar: Üstü amcalı şişesiyle bu bira severek içtiklerimdendir. “Öz be öz memleketim kokuyor” havasına sokacak (İsveçliler’i tabii) cinsten pastoral bir lezzet. %5,2’lik alkol oranı süper, güçlü bir aroması var. Her türlü kırmızı etle gideri var. Ben tek başına içiyorum, öyle de iyi. 330ml.’lik şişesi 19,30 SEK.

Norrlands Guld Dynamite: Kuzeyin soğuk sularından gelen- (tabii ki) bira, %7,0’lik alkolüyle olsun, 500ml’lik kutusu için 14.70 SEK fiyatıyla olsun öğrencinin yüzünü güldüren bir cins. Muz ve limon esansı hoş bir tatlılık veriyor ve acılığını dengeliyor. Domuz, balık ve ördekle gidiyor. Yahu bir de şu acılı ve soyalı çerezlerle de gidiyor.

Pripps Blå: İsveç’in Efes Pilsen’i diyebileceğimiz ucuz ama kalitesi çok kötü olmayan bir bira. Heineken filan içiceğinize, gidin bunu alın. %5.0’lik alkol oranı var, yoğunluğu ve acılığı orta karar, tatlılığı dengeli. İçinde ekmek, bal, baharat ve limon özleri var ama fazla aromatik bir şey beklemeyin. Düz bira işte! 500ml.’lik kutusu 10.90 SEK; balık, domuz, sebzeler ya da tek başına içilebilinir.

Småland Mellanöl: 500ml.’lik kutusu 9.90 SEK olan, 4.5% alkollü, orta halli ve orta tatlı bir bira. Çok fazla alacaksanız, fiyat olarak ideal. İçimi kolay, özellikle güneşli açık hava oturmalarında, soğuk soğuk iyi gidiyor. Geyik yapan öğrencilerin birası. İsveçliler çekirdek çitleme olayını bilselerdi, çekirdek çitleye çitleye içerlerdi.

Stockholm Festival: Hakikaten de festival birası. Tadı fena değil, içimi oldukça kolay, %5,3 alkol oranıyla da ne çok hafif ne de üç taneyle duracak kadar ağır. Yoğunluğu ve acılığı az, tatlılığı oldukça düşük. 500ml.’lik kutusu 10.40 SEK olduğundan fazla miktarda almak için uygun. Kutusunda Stockholm esintileri var, Nordik tipli.

Åbro Original Starköl: Starköl dediğine bakmayın, yoğunluğu ve alkolü o kadar da fazla değil (%5,2). Tatlığı düşük, acılığı dengeli. Bu markanın farklı çeşitlerde biraları var, sevdiğim bir markadır, fiyatları kalitesine göre bayağı uygun. 500ml.’lik kutusu 11.50 SEK. Sebze, balık ve ördekle iyi gidiyor.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: